Povodom 5. juna, Svjetskog dana životne sredine, na Žabljaku je održana dvodnevna regionalna konferencija „Mogućnosti i izazovi održivog upravljanja otpadom“, koja je okupila predstavnike državnih institucija, lokalnih samouprava, komunalnih preduzeća, privrede, civilnog sektora i međunarodnih organizacija iz Crne Gore i regiona.
Konferenciju su organizovali Komunalno i vodovod Žabljak i Ekološki pokret „Ozon“, u partnerstvu sa Ministarstvom ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, Opštinom Žabljak, Eko-fondom, Privrednom komorom Crne Gore i Kancelarijom UNDP-a za Crnu Goru.
Prvog dana konferencije razmatrane su mogućnosti unapređenja sistema upravljanja otpadom, sa posebnim fokusom na Državni plan upravljanja otpadom i izradu lokalnih planova. Učesnici su ukazali na potrebu jačanja institucionalnih kapaciteta, unapređenja međuinstitucionalne saradnje i dosljednije primjene propisa u oblasti zaštite životne sredine.
Otvarajući konferenciju, ministar ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera Damjan Ćulafić istakao je da je za uspostavljanje adekvatnog sistema upravljanja otpadom u Crnoj Gori potrebno gotovo milijardu eura, dok su značajna ulaganja neophodna i u oblasti zaštite vazduha i prečišćavanja otpadnih voda.
Govoreći o rezultatima ostvarenim u prethodnom periodu, ministar je podsjetio da su posredstvom Eko-fonda do sada sanirane više od 103 divlje deponije, kao i da su zatvorene tri velike neuređene deponije – Mislov do u Nikšiću, Zakašnica u Mojkovcu i Mostina u Rožajama.
„Krajnji cilj nam je da do 2030. godine u Crnoj Gori ne postoji nijedna divlja deponija“, poručio je Ćulafić.
U ime Eko-fonda na konferenciji je govorio Nemanja Peković, koji je predstavio rezultate i investicije realizovane u oblasti zaštite životne sredine tokom prethodnog perioda.
Poseban akcenat stavljen je na podršku unapređenju sistema upravljanja otpadom kroz nabavku komunalne opreme. Kroz programe Eko-fonda podržana su 54 korisnika, kojima je dodijeljeno ukupno 2,25 miliona eura subvencija za nabavku pokretne i nepokretne komunalne opreme. Ukupna vrijednost nabavljene opreme iznosila je 4,46 miliona eura, pri čemu je tokom 2023. godine opredijeljeno 299.430 eura, a tokom 2024. godine 1,95 miliona eura.
Predstavljeni su i rezultati programa uklanjanja otpada odbačenog u životnu sredinu. Kroz javne konkurse za dodjelu bespovratnih sredstava za sanaciju divljih deponija podržan je 21 korisnik, uz ukupne subvencije u iznosu od 666.645 eura. U periodu od 2022. do 2024. godine uklonjeno je više od 3.233 tone i 7.499 m³ otpada.
Značajni rezultati ostvareni su i kroz programe uređenja zelenih površina. Tokom 2023. i 2024. godine realizovano je 13 javnih konkursa za projektovanje, uređenje i održavanje zelenih površina, za šta je opredijeljeno gotovo 600.000 eura. Zahvaljujući tim ulaganjima uređene su lokacije ukupne površine 224.561 m².
Peković je predstavio i rezultate projekata usmjerenih na razvoj sistema sakupljanja posebnih tokova otpada. Kroz akcije sakupljanja električnog i elektronskog otpada iz domaćinstava prikupljeno je 7.384 uređaja, odnosno više od 307 tona elektronskog otpada.
Kada je riječ o upravljanju otpadnim vozilima, kroz program Eko-fonda podržan je 191 korisnik, uz ukupne subvencije od 95.500 eura. Tom prilikom sakupljeno je i adekvatno zbrinuto 191 otpadno vozilo ukupne mase 203 tone.
Drugog dana konferencije razgovaralo se o produženoj odgovornosti proizvođača, mogućnostima energetskog iskorišćenja otpada, cirkularnoj ekonomiji i održivom poslovanju. Predstavljeni su primjeri dobre prakse iz Crne Gore i zemalja regiona, kao i modeli koji mogu doprinijeti efikasnijem korišćenju resursa i smanjenju količine otpada koja završava na deponijama.
Učešćem na ovoj konferenciji Eko-fond je još jednom potvrdio svoju posvećenost unapređenju sistema zaštite životne sredine, pružanju podrške lokalnim zajednicama i realizaciji projekata koji doprinose održivom razvoju i ispunjavanju nacionalnih ekoloških ciljeva.
